جهان اتمی

بیش از هفت دهه است که سایه سنگین تسلیحات هسته‌ای بر سر بشریت سنگینی می‌کند. سلاح‌هایی که تنها کسر کوچکی از آن‌ها برای پایان دادن به حیات روی کره زمین کافی‌ست. اما امروز، در جهانی که پیوسته درگیر تنش‌های ژئوپلیتیک است، این زرادخانه‌های ویرانگر دقیقاً در اختیار کدام قدرت‌هاست؟

در این رقابت نفس‌گیر، میراث‌داران دوران جنگ سرد همچنان با فاصله‌ای نجومی پیشتازند. رتبه اول، فدراسیون روسیه است که با در اختیار داشتن ۵۵۸۰ کلاهک هسته‌ای، بزرگترین زرادخانه جهان را مدیریت می‌کند. بلافاصله در رتبه دوم، ایالات متحده آمریکا با ۵۰۴۴ کلاهک قرار دارد. این دو ابرقدرت به تنهایی نزدیک به نود درصد از کل تسلیحات اتمی جهان را در سیلوهای زیرزمینی، بمب‌افکن‌های استراتژیک و زیردریایی‌های خود آماده شلیک نگه داشته‌اند.

با اختلافی معنادار اما با سرعتی چشمگیر در توسعه، رتبه سوم به چین تعلق دارد. کشوری که هم‌اکنون ۵۰۰ کلاهک در اختیار دارد، اما تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد با سرعتی بی‌سابقه در حال ساخت سیلوهای جدید برای گسترش توان بازدارندگی خود است.

در قاره اروپا، دو قدرت سنتی حضور دارند؛ فرانسه با ۲۹۰ و بریتانیا با ۲۲۵ کلاهک هسته‌ای، که استراتژی خود را بیشتر بر قابلیت حمله متقابل از طریق زیردریایی‌های اتمی پنهان در اعماق اقیانوس‌ها متمرکز کرده‌اند.

اما «توازن وحشت» به قدرت‌های جهانی محدود نمی‌شود. هند و پاکستان، دو رقیب دیرینه در جنوب آسیا، هرکدام در یک رقابت تسلیحاتی منطقه‌ای حدود ۱۷۰ کلاهک در زرادخانه‌های خود ذخیره کرده‌اند. همچنین برآورد می‌شود اسرائیل ۹۰ کلاهک در اختیار داشته باشد و در نهایت، کره شمالی توانسته زرادخانه‌ای با ۵۰ کلاهک اتمی ایجاد کند.

مجموع این اعداد فراتر از یک آمار ساده است. با منقضی شدن معاهدات کنترل تسلیحات و آغاز دور جدیدی از نوسازی کلاهک‌ها، آیا نظم قدیم جهانی در حال فروپاشی است و جهان به سوی یک ناامنی غیرقابل بازگشت پیش می‌رود؟